Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

Fietsers zijn durfals in Tirana

29 Jan 2017

Als ik op de fiets aan kom rijden, hartje winter in meditteraan Tirana, kijken de bewakers van de ambassade verbaasd op. “Respect”, roept éen van hen. Of het niet veel te koud is op de fiets nu, vraagt iemand anders, het had immers flink gevroren vannacht. Hun reacties zijn tekenend. Waar Tirana zo’n 25 jaar geleden tegen het eind van het communisme vol fietsers was, bepaalt nu de auto het straatbeeld. Dat is normaal in een transitiefase. Als mensen eenmaal de economische mogelijkheid hebben een auto te kopen, neemt autobezit sterk toe. Maar door al die auto’s vindt de gemiddelde stadsbewoner het nu te gevaarlijk om te fietsen.

Ik vind dat nog wel meevallen. Albanezen zijn creatieve, flexibele chauffeurs die gewend zijn rekening te houden met allerhande weggebruikers. Je ziet relatief weinig ongelukken. Als Nederlandse ambassade willen we de fiets als efficiënt, goedkoop en duurzaam vervoermiddel terugbrengen in het straatbeeld. De vraag is hoe de autotrend weer te keren, hoe wordt fietsen cool? Daar is nog wel wat voor nodig. Als ik kom aanfietsen voor een afspraak met de premier houdt de bewaking mij tegen bij de oprit naar zijn kantoor. Misschien eens een fiets met een Nederlands vlaggetje proberen.

 

fietsblog

 

Fietspadenplan

Gelukkig is de burgemeester van Tirana van plan de situatie veranderen. Zijn motto is: “Een stad voor mensen van 8 en 80 is aantrekkelijk voor iedereen”. Hij investeert in de aanleg van speeltuinen door de hele stad, een novum. In het nieuwe stadsplan, waaraan twee Nederlandse architectenbureaus meeschrijven, wil hij aandacht voor mobiliteit voor wandelaars en fietsers. Of wij kunnen helpen met fietsexperts, vroeg hij een jaar geleden. Hij wilde graag door de hele stad fietspaden aanleggen. Onze uitgebreide kennis over fietsen is een exportproduct en er zijn ook diverse mogelijkheden voor Nederlandse architecten en stadsplanners in Albanië. Samen met het Nederlandse exportbureau RVO organiseren we een aantal bezoeken van Mobycon, fietsexperts uit Rotterdam. Ter introductie neem ik ze mee op een fietstocht door de stad. Ze spreken uitgebreid met Albanese studenten, fietsorganisaties en de verkeersafdeling van de gemeente. Hun conclusie: je kunt nog goed merken dat Tirana ooit een fietsstad was en het moet lukken om die cultuur weer te stimuleren.

Fietsfestival

We organiseren een fietsfestival en openen samen met de burgemeester een nieuw fietspad. Een Albanese NGO heeft een bank zover weten te krijgen om fietsenstallingen door de hele stad te sponsoren. De wedstrijd die de ambassade organiseert om fietsfoto’s in te sturen levert vele inzendingen op en een waardevol nieuw contact. Een Albanese vrouw met een foto van haar fiets in de lift is éen van de winnaars van onze wedstrijd. Ze heet Dorina Pllumbi en is architect, geeft les op de technische universiteit van Tirana en promoveert ondertussen aan de TU Delft op stadsplanning in Amsterdam-Noord. Ze haalt voor TEDX Tirana Nederlands hoogleraar Jord den Hollander naar de stad, die inspirerend vertelt over het creëren van ruimte voor fietsers in steden: “No bicycles in town is a badass sign for progress. Na afloop vertelt hij dat hij graag in Tirana een fietsfilm wil maken met studenten. Hij deed dat al in onder meer Peking, Tokio, Mexico, Havana en natuurlijk Amsterdam. Gelukkig vinden we middelen om dit mooie idee te realiseren.

Fietsfilm

Half januari is het zover. Het vriest hier nog steeds, maar de Albanese student die als hoofdpersoon van de film de hele stad doorfietst, trotseert de kou zonder problemen. Met behulp van een fiets en een scooter draait Den Hollander de film in een paar dagen. We sluiten de week af met de presentatie van deze Tirana-fietsfilm, afgezet tegen die van Amsterdam, heel symbolisch in de gemeenteraadszaal van de stad. Een student is ontroerd dat zijn stad Tirana nu in dit rijtje wereldsteden figureert. Met twee hoogleraren van de TU Delft, die hier zijn voor een transportworkshop aan de universiteit, presenteren ook de Albanese studenten hun eigen films over fietsen in hun stad. Het is een goede combinatie met het mooie nieuws dat de burgemeester die dag aankondigt: dit jaar gaat hij op basis van het Nederlandse rapport voor 10 kilometer aan fietspaden aanleggen. Naast die infrastructuur blijft beïnvloeding nodig. Mensen verleiden uit hun auto te komen. Daar gaan we als ambassade de komende tijd mee verder. We delen goede voorbeelden uit de Nederlandse praktijk. En geven zelf het goede voorbeeld. Na de presentatie ga ik geïnspireerd naar huis: op de fiets. 

 

Share Button

About the author

Dewi van de Weerd
Written by Dewi van de Weerd

Dutch ambassador to the Republic of Albania

Dewi van de Weerd is accredited as the 5th residing representative of the Kingdom of the Netherlands to the Republic of Albania since the 12th of January 2015.

Ambassador Van de Weerd is a career diplomat who, prior to her appointment to Albania, was the team leader for human rights policy in the Ministry of Foreign Affairs in The Hague.

Ambassador Van de Weerd holds a degree in Law from Maastricht University, where she also studied Arts and Sciences. She studied European history at Università La Sapienza in Rome.

Mrs. Van de Weerd is fond of her husband, her daughter and two sons. She loves to cook, travel or go hiking with them. She has a vivid interest in the performing arts, film and contemporary design and likes to listen to Bach, Abba and Stromae.