Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

In dit dorp wil je niet wonen

24 Feb 2015

Copyright SEAP Rio de Janeiro

Ruim twee uur in de auto op weg. Langs Deodoro, een van de Olympische locaties waar in 2016 de onderdelen kanovaren, paardrijden en mountainbike worden gehouden. Door de buitenwijken van Rio heen naar Bangu, waar dicht bij de favela een groot gevangeniscomplex is opgetrokken. Via een bewaakte toegangspoort rijden we een gebied binnen waar meerdere penitentiaire instellingen zijn samengebracht, ieder met een eigen naam, directeur, doelgroep en gevangenisregime. In dit dorp wil je liever niet wonen. Maar toch zitten hier op dit moment, verspreid over drie instellingen, vier Nederlanders.

Rode draad in de veroordelingen is betrokkenheid bij drugstransporten; de beschuldigingen variëren van het leiding geven aan organisatie van internationale drugshandel tot het zelf smokkelen van cocaïne. De straffen zijn zwaar. Omstandigheden in de gevangenis zijn niet al te best, mensen zitten dicht op elkaar in een cel, het is al wekenlang bloedheet, water en stroom vallen regelmatig uit. Familieleden, vaak jonge moeders met kinderen aan de hand, staan in de rij om een bezoek te kunnen afleggen, sommigen brengen een ventilator mee om de hitte wat draaglijker te maken.

Samen met mijn consulaire medewerker breng ik een bezoek: drie gedetineerden in een gesloten inrichting, de vierde in een gevangenis voor vrouwen in voorlopige hechtenis. Brazilië kent verder nog half-open (semi-aberto) regime, waarbij veroordeelden op het terrein van het complex moeten blijven, en huisstraf (liberdade condicional,met enkelband): om te zijner tijd hiervoor in aanmerking te komen moet men een geldig huisadres in Brazilië hebben.

De Nederlanders die we bezoeken, zijn blij met ons bezoek en met de kleine attenties die we meebrengen: wat zakgeld, voor dit doel ingezamelde boeken, brieven en pakketjes van de familie. Een daarvan wordt onder toezicht van een bewaker geopend: shampoos, crèmetjes, tubes tandpasta zijn niet toegestaan, maar als we ze leegknijpen in doorzichtige plastic zakjes mag het voor deze keer wel. Onze bajesklanten klagen dat pakketjes vaak niet aankomen, brieven lang onderweg zijn en altijd geopend worden.

Het laatste bezoek laat op zich wachten, het is lunchpauze. Uiteindelijk komen de twee Nederlanders bijna tegelijk bij ons in de wachtkamer. Hun Portugees is niet best, ze proberen zo goed en kwaad als het gaat hun dagen in te vullen met studie of werk. Een heeft nu een bijbaantje als lasser, en op elke drie dagen dat hij werkt, krijgt hij een dag strafvermindering. De ander is nog niet zo lang hier en moet zijn draai nog vinden. Hij informeert bij ons al vast naar de procedure voor overplaatsing en uitzitten van straf in Nederland onder het WOTS-verdrag (Wet Overdracht Tenuitvoerlegging Strafvonnissen).

Waar van toepassing laten we kopieën achter van relevant nieuws over de status van gevangenen in Brazilië of hun specifieke strafzaak. Men is dankbaar voor elk bezoek, ook voor die van de vrijwilligers van EPAFRAS, en de steun en adviezen die het consulaat geeft aan familie die naar Rio wil overkomen. Maar feit blijft dat het leven in een Braziliaanse gevangenis geen pretje is, een harde levensles…

 

Copyright SEAP Rio de Janeiro

Penitentiaire inrichting in Bangu. (Copyright SEAP Rio de Janeiro)

 

 

Share Button
  • 24 Feb 2015, 13:22
  • Posted in Consular
  • No comments yet

About the author

Arjen Uijterlinde
Written by Arjen Uijterlinde

Arjen is an all-round diplomat, dedicated to the public cause, serving and promoting the interests of the Netherlands, its citizens, institutions and companies. He started his career in 1986 and worked in various policy and managerial functions for Dutch ministries in the Netherlands and abroad (e.g. Warsaw, Brasilia and Baku).