Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

Over slachting in een stadion en verkiezingen

26 Sep 2013

Guinee, in West-Afrika. Niet te verwarren met Nieuw-Guinea (Azië), Guyana (Zuid-Amerika), en Guinee-Bissau of Equatoriaal-Guinee (beiden Afrika).

Guinee is een van de zes landen waar ik ook Nederland vertegenwoordig. Het heeft ruim 11 miljoen inwoners en beschikt over hele grote reserves ijzererts en bauxiet. Maar helaas ook een Afrikaans land dat de laatste 40 jaar werd getroffen door de gesel van inter-etnische conflicten en staatsgrepen.

Staatsgreep
Kort voor kerstmis in 2008, greep een semi-geletterde legerkapitein, Dadis Camara, de macht in Guinee (foto boven). Zijn junta regeerde met harde hand. De repressie ontspoorde volledig op 28 september 2009. In opdracht van Camara openden militairen met semi-automatische wapens het vuur op burgers die in een stadion vreedzaam protesteerden voor meer democratie. In een orgie van geweld verloren ruim 100 mensen het leven en werden vele vrouwen verkracht. De hel van Dante (foto rechts).

De Europese Unie reageerde onmiddellijk. Kapitein Camara en zijn handlangers werden op zwarte lijsten geplaatst: ze konden Europa niet meer in en hun banktegoeden werden bevroren. En Europa schortte de hulp op. Keiharde straf; en terecht.

Het internationaal isolement waarin de Europese Unie Guinee drukte leidde stapsgewijs wel tot de gewenste gedragsverandering. In 2010 werd een nieuwe President gekozen (Alpha Condé), na redelijk democratische verkiezingen. Het lukte hem, dankzij behendige diplomatie, de militairen gaandeweg uit het machtscentrum te verwijderen. Kapitein Camara koos vrijwillig voor ballingschap in buurland Burkina Faso.

Maar dit herstel van rechtsstaat en democratie was maar gedeeltelijk. Want Guinee beschikte nog niet over een eerlijk gekozen parlement. De laatste parlementsverkiezingen hadden in 2002 plaatsgevonden…een halve generatie geleden.

Verkiezingen
Deze week, op zaterdag 28 september, zullen dan eindelijk parlementsverkiezingen plaatsvinden in Guinee. Zoals in veel Afrikaanse landen is de organisatie moeilijk, en gaat het soms gepaard met banditisme en campagnegeweld. Alle democratische hulpmiddelen die wij in Nederland doodnormaal vinden, bijvoorbeeld actuele kieskaarten en kiezersregisters, zijn dat in Afrika niet.

Maar als de Europese waarnemers de verkiezingen als vrij en eerlijk  bestempelen, gaat de Europese Unie ook weer hulp geven.

Zou Guinee het voorbeeld zijn van een Afrikaans land dat na een diep dal de weg omhoog is ingeslagen? Ik denk van wel, al zal dat hortend en stotend gaan. Maar het democratisch herstel is aanmoedigend, ook voor andere landen in de regio met een verleden van militaire staatsgrepen (Guinee-Bissau, Mauritanië, Mali).

Toch is er nog een smet: de verantwoordelijken voor de slachting in het stadion lopen nog vrij rond. Van daadwerkelijk herstel van de rechtsstaat zal pas sprake zijn als legerkapitein Camara wordt vervolgd. Een schone taak voor het nieuw gekozen Guinese Parlement om daarop aan te dringen.

Dit blog is eerder gepubliceerd op Mensenrechtenwereldwijd.

Share Button

About the author

Pieter Jan Kleiweg De Zwaan
Written by Pieter Jan Kleiweg De Zwaan

Dutch ambassador to Senegal

Pieter Jan was born on 25 June 1968 in New York. He is married and has three children.

Professional experience

Since 2012: Ambassador to Senegal, Cape Verde, Gambia, Guinea Bissau, Guinea Conakry and Mauritania

2008-2012: Head of External Affairs Division at the EU Department. Responsabilities included: trade policy, EU-aid (inter alia Development Fund), EU-enlargement, EU-sanctions.

2006-2008: Taskforce Uruzgan at the Security Policy Department. Responsible for coordination of the Netherlands military mission in Afghanistan (Defence, Developement, Diplomacy).

2003-2006: Councellor, Royal Netherlands Embassy in Paris (France). Responsabilities included: trade promotion, economic reporting, management.

1999-2003: The External Affairs Division at the EU Department (Deputy Head).

1996-1999: Royal Netherlands Embassy Paramaribo, Suriname (Second Secretary)

1995-1996: Asia Department (Policy Officer Vietnam)

1994-1995: Diplomatic training< p>