Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

Irak – inspiratie

18 Apr 2016

Irak, het land van de Eufraat en de Tigris, verkeert in zwaar weer. Maar het is niet de temperatuur, die schommelt zoals elk voorjaar tussen 25 en 35 graden. En er is ook geen droogte; zoals elk jaar stralen aanzienlijke delen van het land vruchtbaarheid uit. De donkere wolken boven Irak worden veroorzaakt door uiteenlopende uitdagingen, die om innovatieve oplossingen vragen.

Het zware weer komt van alle kanten: ISIS wordt geleidelijk teruggedrongen, maar is niet verslagen. Velen van de 3,5 miljoen ontheemden hopen terug te kunnen keren naar hun geboortestreek. De gevechten, maar ook de door ISIS geplaatste booby traps en explosieven, hebben voor grote schade gezorgd en vertragen de terugkeer.

Irak is in economisch opzicht voor 95 procent afhankelijk van olie-inkomsten. De lage olieprijs heeft vergaande gevolgen voor de begroting van de Iraakse regering. De kosten van de strijd tegen ISIS zijn hoog. Miljoenen Irakezen werken voor de overheid en vrezen dat hun salarissen niet meer kunnen worden betaald. Voor onderwijs, gezondheidszorg en overige dienstverlening blijft nauwelijks iets over. Het is voor jongeren lastig een baan te vinden. Vooral opgeleide jongeren reizen in toenemende mate richting Europa, terwijl zij hard nodig zijn voor de toekomst van het land. Corruptie en een matig ondernemingsklimaat vormen andere knelpunten.

Maar er is ook hoop. Irakezen die ik ontmoet stellen dat men in Irak wel wat gewend is. Zij hopen dat met de huidige problemen de druk op de regering en de elite van het land zo groot wordt dat zij moeten hervormen. Juist in deze moeilijke tijd is er behoefte aan mensen die inspireren. Gelukkig ontmoet ik regelmatig dappere Irakezen, die hun nek uitsteken en een voorbeeld kunnen vormen voor anderen. Zij verdienen respect en steun. Hun aanwezigheid in Irak is van belang.

Latif Al-Ani, beroemd Irakees fotograaf, is een man die inspireert. Hij won onlangs de prestigieuze Prins Claus Prijs, die hij ontving uit handen van Prins Constantijn. Al-Ani, inmiddels 82 jaar oud, is een nog altijd energieke persoonlijkheid, die weet wat hij wil. Hij legde van 1950 tot 1970 het dagelijkse leven in Irak vast, architectuur, mensen, festivals en vakantie taferelen. Zijn werk is voor Irakezen uniek, aangezien het uiterlijk van steden is veranderd en slechts een klein deel van de bevolking zich nog beelden uit de periode 1950-1970 kan herinneren. Een medewerkster zei tegen mij: “ik moet huilen als ik zijn foto’s zie. Irak was zo mooi en nu worden steden vernield en staan overal hoge betonnen muren met prikkeldraad”. Ik ben blij dat wij binnenkort een expositie van zijn werk op onze ambassade kunnen houden.

Evenals in andere landen waar ik werkte vormen jongeren in Irak een bron van inspiratie. Mijn collega’s en ik ontvangen regelmatig groepen studenten, met wie wij over allerlei onderwerpen van gedachten wisselen. Na enig aftasten komen zij los en delen zij hun zorgen, ambities en visie op de toekomst van Irak. Sommigen, zoals de vrijwilligers die zijn betrokken bij het “we are all citizens” project dat wordt gesteund door de organisatie PAX, zetten zich actief in voor verzoening tussen jongeren van verschillende bevolkingsgroepen, Soennieten, Sjiieten, Yezidi’s, Christenen. Zij onderhouden vooral via sociale media contact met honderden jongeren uit het hele land.

Onlangs werd de 25-jarige Muna uit Bagdad gekozen voor het “Female Entrepreneurship Programme 2016 – Design” van de Publieke Diplomatie afdeling van onze ambassade in Cairo. Muna was als kind niet hetzelfde als haar buurtgenootjes. Zij zocht avontuur, maar ontdekte snel dat dat in de conservatieve omgeving waarin zij opgroeide alleen voor jongens was weggelegd. Toen zij twaalf jaar was besloot zij Engels te gaan leren. De lessen op school boden daarvoor echter te weinig aanknopingspunten. Muna luisterde naar de radio en las boeken. Zonder dat haar omgeving het door had maakte Muna flinke vorderingen.

Foto 2

Als kind tekende Muna modeontwerpen in haar dagboek. Enkele jaren geleden besloot zij iets te gaan doen met al haar tekeningen. Met steun van familieleden importeerde zij stoffen uit Europa en startte zij een samenwerkingsprogramma met kleermakers. Het werd een succes. Muna’s kleding werd in Bagdad in april 2014 getoond tijdens de “Inanna Fashion Show”.

Zwaar weer trekt uiteindelijk over, ook in Irak. Daarvoor is inspiratie, durf en leiderschap nodig van Irakezen die in hun land het goede voorbeeld geven.

Share Button

About the author

Jan Waltmans
Written by Jan Waltmans

Dutch ambassador to Lebanon

In 1988 bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in dienst getreden en in de eerste fase van mijn loopbaan gewerkt in Ghana, Bangladesh, Soedan en op het departement bij de afdeling Asielzaken en humanitaire hulpverlening. Vervolgens:

2000 - 2002 Plaatsvervangend Chef de Poste in Khartoum

2002 - 2006 Plaatsvervangend Chef de Poste in Lusaka

2006 - 2009 Plaatsvervangend directeur bij de directie Effectiviteit en Coherentie van ontwikkelingssamenwerking

2010 - 2012 Plaatsvervangend Chef de Poste in Kaboel

2012 - 2015 Plaatsvervangend directeur bij de directie Azië en Oceanië

2015 - 2017 Ambassadeur in Irak