Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

Jemen – Van Riyaad naar Genève

22 May 2015

Deze week kwamen een paar honderd Jemenitische politici in Riyaad bijeen. President Hadi had ze naar de Saoedische hoofdstad gehaald. De tegenstanders van Hadi, de Houthi-rebellen en aanhangers van ex-president Saleh, waren er niet bij. Na twee dagen praten ligt er een stevige verklaring over hoe het met Jemen verder moet. Ambassadeurs van 14 landen zijn als waarnemers bij de slotceremonie uitgenodigd. Vanaf rij drie luister ik naar de speech van de president. Het verhaal dat hij van papier voorleest, is redelijk evenwichtig. Dan legt Hadi zijn papier weg, schuift zijn bril op zijn voorhoofd en zegt vol vuur tegen de zaal: “Wij zijn het volk! Geloof de leugens en de ideologie van de Houthi’s niet! Zij vertegenwoordigen niet meer dan een half miljoen, wij zijn met meer dan 25 miljoen!”

Mijn collega’s en ik praten na met de voorzitter van de conferentie. Wij hebben allemaal dezelfde vraag voor hem. Wat nu? De Houthi’s hebben Jemen grotendeels in handen. Zij proberen de resterende delen van het land in het zuiden ook te veroveren. Aden en Taiz worden beschoten. De bombardementen van de Saoedische luchtmacht hebben ze niet tot inkeer gebracht. Ook tijdens het vijfdaagse humanitaire bestand nemen de Houthi’s de burgerbevolking onder vuur. Zij negeren de resoluties van de Veiligheidsraad. Van de uitkomsten van de conferentie in Riyaad zullen de Houthi’s zich helemaal niets aantrekken.

De heer Al Jubari ziet dat anders. Alle Jemenitische partijen waren in Riyaad. Zij hebben nog eens  bevestigd dat Jemen een democratisch, federaal land moet worden. De besluiten van de Nationale Dialoog moeten nu worden uitgevoerd. Maar dat zal toch niet gebeuren, werpen wij tegen. Al Jubari zegt dat de internationale gemeenschap daarom moet handelen. U treedt toch ook op tegen het terrorisme van ISIS? U hebt toch resoluties in de Veiligheidsraad aanvaardt die eisen dat de Houthi’s het geweld stoppen, zich terugtrekken en de gestolen wapens inleveren? U moet consequent zijn. Als u niet handelt wordt uw geloofwaardigheid en betrouwbaarheid aangetast.

In reactie benadrukken wij dat de wereld Jemen niet vergeet maar dat alleen politieke besprekingen met alle betrokkenen een uitweg uit de crisis kunnen bieden. De Riyaad Conferentie is een nuttige eerste stap in dat proces maar er is meer nodig. Met geweld worden de Houthi’s niet naar de onderhandelingstafel geleid. Tegelijkertijd veroordelen we hun geweld en de sturing daarvan door Saleh scherp. We wijzen ook op de humanitaire crisis. De bevolking heeft dringend hulp nodig. We moeten alles op alles zetten om voedsel en brandstof het land in te krijgen. Zowel in het politieke vervolgproces als in de hulpverlening moet de VN een hoofdrol spelen. De internationale gemeenschap steunt het werk van VN-gezant Ismail Ould Cheikh Ahmed.

Een dag later wordt in New York aangekondigd dat op 28 mei in Genève besprekingen over Jemen zullen beginnen. Ban Ki-moon zal bij de opening zijn. De Jemenitische minister van Buitenlandse Zaken Yasseen reageert verbitterd. “We will not attend if there is no implementation of UN Security Council Resolution 2216 or at least part of it. If there is no Houthi withdrawal from Aden or Taiz.” De boosheid over de staatsgreep, het aanhoudende geweld, het lijden van de bevolking en over de onmacht om snel iets te kunnen veranderen zit diep. Toch verzekert vice-president Bahah mijn Amerikaanse collega dat de regering naar Genève komt.

De week in Riyaad zit erop en ik ga terug naar huis. Op de nachtvlucht met Turkish Airlines kijkt mijn buurman naar The Godfather. De beelden over de maffia in New York kort na de Tweede Wereldoorlog kan ik dromen. De familie Corleone staat onder druk en Don Vito wordt bijna vermoord. Ik probeer wat te slapen en zie het gezicht van Marlon Brando in dat van Ali Abdullah Saleh overgaan. De ex-president die nooit het geweld heeft geschuwd en in Jemen nog steeds aan de touwtjes trekt. Het is vast geen willekeurige associatie. Niet veel later maak ik een rustige tussenlanding in Istanboel. De nachtmerrie in Jemen duurt ondertussen voort.

Share Button

About the author

Aldrik Gierveld
Written by Aldrik Gierveld

Dutch ambassador to Yemen

He started working with the Netherlands’ Ministry of Foreign Affairs in 1990. In the beginning of his career he worked amongst others with our Embassy in Boedapest and in The Hague on security and European integration issues.

Then

2001 - 2004 Head Economic Department Embassy in Rome

2004 - 2006 On secondment to the European Commission in Brussels, Department for Programming and coordination of Commission policies

2006 - 2010 Head of the Environment department, Permanent Representation to the EU, Brussels

2010 - 2014 Deputy director Multilateral Institutions Department, Ministry of Foreign Affairs