Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

Over kamelenmelk en zakendoen: een missie in Mauritanië

17 Nov 2014

3 april 2014: in een zaaltje in Brussel, na de topontmoeting tussen Europa en Afrika, spreekt Premier Rutte met de president van Mauritanië, Mohammed Aziz. De eerste politieke ontmoeting tussen de regeringsleiders tussen beide landen sinds 40 jaar.

Mauritanië? Een land 30 keer zo groot als Nederland. Met maar 3,5 inwoners. Geklemd tussen Marokko in het Noorden, en Senegal in het Zuiden. Een land met een been in Afrika, en het andere in Sub Sahara Afrika. Rutte en Aziz spreken over veiligheid. Mauritanië grenst aan Mali. Waar 450 Nederlandse militairen zijn gelegerd. Ze spreken ook af dat Nederland een handelsmissie naar Mauritanië zal sturen om de economische banden aan te halen.

Honorair consul

We hebben in lang niet alle Afrikaanse landen een Nederlandse Ambassade. Mauritanië is een van de 6 landen die vallen onder “ressort Ambassade Dakar”. Wij, ambassade Dakar, zullen die handelsmissie organiseren.
In Nouakchott, de zanderige hoofdstad van Mauritanië, hebben we al 20 jaar een honorair consul. Een succesvolle Mauritaans-Libanese zakenman met meer dan 1000 telefoonnummers in zijn iPhone. Hij kent iedereen. Samen met hem en de Netherlands African Business Council zetten we de missie op. 16 Nederlandse bedrijven hebben belangstelling. Een grote scheepswerf, baggerbedrijven, een reder, een pluimveebedrijf, een pompenmaker, een transportonderneming, diverse handelshuizen etc. Kortom: een mooie afspiegeling van ons koopmansland.

Bavaria bier
De islamitische republiek Mauritanië is volledig drooggelegd. Voor de netwerkreceptie met ondernemers moet er drank zijn. Ik besluit de auto te nemen, van Dakar naar Nouakchott. 9 uur hobbelen. Deels dwars door de woestijn – deel van de route van het oude ‘Parijs-Dakar’. De auto is gevuld met kistjes Bavaria bier en Hollands promotiemateriaal. Let wel: ik smokkel niet. Want privégebruik en privévervoer van alcohol is toegestaan.
Mauritanië heeft maar één grensovergang met Senegal opengesteld, uit angst voor ebola. Bij die grensplaats, op de Senegal-rivier, gutst het zweet mij toch door mijn overhemd. Krijg ik niet toch gedoe omdat ik (legaal!) alcohol het land inbreng voor privégebruik? Maar de douaniers wuiven de auto met diplomatieke platen gelukkig snel door.

Kamelenmelk
De handelsmissie begint met een ontmoeting met vier Mauritaanse ministers, waar de Minister van Handel mij een glas lauwe kamelenmelk aanbiedt. ‘Goed tegen cholesterol’, zegt ze. Na een slok, geef ik het glas kokhalzend maar beleefd door aan mijn echtgenote. Ik weet dat dit mij veel huishoudelijke punten gaat kosten. ‘Lieverd, dit móet je proeven.’ Ik ben van de gifbeker af.

Zaken en ministers
‘s Middags ondersteun ik de Nederlandse ondernemers in hun speeddates met Mauritaanse handelaren. Ik introduceer Nederlanders bij Mauritaanse ministers. Zo kan een grote Nederlandse exporteur van eendagskuikens een gesprek hebben met de minister van Veeteelt. Een exporteur van oerdegelijke waterpompen, van groot belang in de woestijn, gaat met me mee naar de minister van Water. Met de handelshuizen (Nederland exporteert bij voorbeeld voor meer dan €20 miljoen aan uien en aardappels naar Mauritanië) ga ik naar de Minister van Handel. We klagen over het gebrekkige rechtssysteem bij handelsgeschillen, en krijgen toezeggingen over verbeteringen.

De dag erna gaan we naar havenstad Nouadibhou. We brengen de Nederlanders binnen bij ijzerertsgigant SNIM. Goed voor 25% van het Mauritaanse Bruto Nationaal Product, en 50% van de Mauritaanse export. Een staat binnen een staat. Met eigen schepen en een eigen haven, met mogelijkheden voor onze baggeraars en scheepswerven. We sluiten af met een bezoek aan de Premier waar de Nederlandse ondernemers één voor één de salespitch maken voor hun product. Ik spreek de premier daarna nog apart. Over de problemen van KLM-AirFrance in Nouakchott, over de trage visserijonderhandelingen (waar de Nederlandse visserij grote belangen heeft). Ik prijs onze kandidatuur voor de VN-Veiligheidsraad aan.

Handwerk
Zo’n handelsmissie leiden is het klassieke diplomatieke handwerk. Deuren openen, soms met een trap. Mensen aan elkaar koppelen. Op het hoogste niveau lobbyen voor onze belangen en de BV Nederland. Zodat Nederlandse ondernemingen stijgen in de pikorde, hun product hoger in het schap komen en zij orders kunnen grijpen in een land waar Frankrijk en Marokko leidend zijn.
Ik ben trots op de Nederlandse koopmanszin. Nederlanders handelden al in Mauritanië in de 17e eeuw. Nog steeds durven Nederlanders ondernemingsrisico’s te nemen in een moeilijke markt. Want Mauritanië is bijzonder lastig. Het bungelt op plaats 176 van de ‘ease of doing business index’ van de Wereldbank. Maar meer dan de helft van onze ondernemers kwamen met concreet perspectief op contracten terug. En ook de overigen waren dik tevreden. En….ze klokten met hun gasten al het Bavaria bier weg. Ik kon met lege auto terugrijden naar Dakar. Ik ben ze dankbaar.

Foto: Wikimedia Commons / Indeepdark

Share Button

About the author

Pieter Jan Kleiweg De Zwaan
Written by Pieter Jan Kleiweg De Zwaan

Dutch ambassador to Senegal

Pieter Jan was born on 25 June 1968 in New York. He is married and has three children.

Professional experience

Since 2012: Ambassador to Senegal, Cape Verde, Gambia, Guinea Bissau, Guinea Conakry and Mauritania

2008-2012: Head of External Affairs Division at the EU Department. Responsabilities included: trade policy, EU-aid (inter alia Development Fund), EU-enlargement, EU-sanctions.

2006-2008: Taskforce Uruzgan at the Security Policy Department. Responsible for coordination of the Netherlands military mission in Afghanistan (Defence, Developement, Diplomacy).

2003-2006: Councellor, Royal Netherlands Embassy in Paris (France). Responsabilities included: trade promotion, economic reporting, management.

1999-2003: The External Affairs Division at the EU Department (Deputy Head).

1996-1999: Royal Netherlands Embassy Paramaribo, Suriname (Second Secretary)

1995-1996: Asia Department (Policy Officer Vietnam)

1994-1995: Diplomatic training< p>