Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

Opvang in de regio

14 Apr 2016

Zomaar kom je niet in Shagarab, het grootste kamp voor Eritrese vluchtelingen in Oost-Sudan. Vanaf hoofdstad Khartoum acht uur rijden naar de provincieplaats Kassala en dan nog eens anderhalf uur over een hobbelweg. Dan zijn we in dit kamp met 30.000 mensen, midden in de woestijn.
Weken daarvoor ik al een reisvergunning aangevraagd en voor ik afreis naar het kamp moet ik nog even bij het hoofd van de veiligheidsdienst in Kassala op bezoek. Ik had de reisvergunning niet precies genoeg ingevuld, maar hij strijkt z’n hand over z’n hart en ik mag gaan. Maar dat alles vergeet ik als ik in het kamp word rondgeleid door de bevlogen Ahmed. Zelf is hij een vluchteling uit Somalië en nu werkt hij als VN -vrijwilliger bij de VN-Vluchtelingenorganisatie UNHCR. Niets ontgaat hem en al lopend met zijn mobiel geeft hij instructies en moedigt staf aan zich in te zetten met de beperkte middelen die ze hebben. En de middelen zijn beperkt want met zoveel meer vluchtelingen moet ook hier worden bezuinigd. Generaties vluchtelingen wonen hier, soms al decennia lang.

Maar wij gaan eerst kijken naar het afgeschermde gedeelte van het kamp.  Daar worden de 1000 nieuwe Eritrese vluchtelingen die elke maand in Sudan aankomen de eerste maanden opgevangen en krijgen ze huisvesting en maaltijden. Het is er stil buiten. Mensen zoeken verkoeling in de schaduw van een boom of binnen want het is  inmiddels midden op de dag en zo’n 40 graden. We gaan kijken hoe de watertoevoer wordt geregeld. Daar zijn grote problemen (Muskillahs) : Een pijp voert het water aan van een rivier 20 kilometer verderop. Maar het waterpeil is gedaald vanwege de bouw van een dam stroomopwaarts en er kan niet meer genoeg worden opgepompt. De zuiveringsinstallaties zijn verstopt.

We gaan naar het kinderkamp waar alleengaande kinderen onder de 18 jaar worden opgevangen. Ook hier veel Muskillahs. De jongste die hier alleen aankwam is 5 jaar. Soms trekken de kinderen uit Eritrea gewoon mee met vriendjes de grens over op avontuur. Soms ook worden ze door ouders op pad gestuurd met wat gespaard geld. Het is moeilijk de kinderen bij gastgezinnen in het kamp onder te brengen. Wie wil een extra mond voeden? Af en toe lukt het om kinderen te herenigen met achtergebleven familie in Eritrea of familie in Europa. Twee kinderen worden me aangewezen: ”Kijk hun moeder zit in Nederland”. De meeste kinderen kunnen niet naar school omdat daar in het Arabisch wordt onderwezen en ze dat niet spreken.

Ik praat met wat mooie tienermeisjes en vraag wat ze willen. “Naar Khartoum” zeggen ze dromerig. De grote stad lonkt, daar kunnen ze werken als serveerster en van het stadsleven genieten, denken ze.  Aan Europa denken ze nog niet. Dat gaan ze doen als ze in Khartoum zitten; 80% van de nieuwe vluchtelingen die aankomt in Shagarab, vertrekt binnen een paar maanden naar Khartoem, Europa…… We gaan door naar het enige ziekenhuis dat de patiënten van het hele kamp moet opvangen. Vreugde want er is geld bij elkaar geschraapt om de dagkliniek op te knappen, maar verder veel muskillahs. De vrouwen- en mannenzaal staan op instorten, er is niet genoeg energie voor het sterilisatie-apparaat. Een barende vrouw moet in een aftandse ziekenauto verder vervoerd want hier kunnen ze haar complicaties niet helpen.

blankhart-opvang-IMG_6527
Opvang in de regio is nog niet zo makkelijk. Het merendeel van de vluchtelingen hier is Eritrea ontvlucht. Ook in Nederland zien we veel Eritrese vluchtelingen. In Oost-Sudan, zitten ze voor een deel in dit kamp midden in de woestijn. Er is een kleine markt gegroeid. Eethuisjes, restaurantjes, winkeltjes. Een paar mensen kunnen bij boeren in de omgeving werken of hebben familie die elders in steden en dorpen werken en wat geld sturen. Veel vluchtelingen zijn geïntegreerd en wonen en werken in Kassala, Khartoum of kleinere dorpen. Ze werken als landarbeider, in restaurants of als schoonmaakster. Niet gemakkelijk, maar tenminste een zelfstandig leven. Als je nieuw in Sudan komt en net gevlucht bent uit Eritrea en je wilt een officiële vluchtelingenstatus moet je via dit kamp Shagarab. En als je daar dan midden in de woestijn aankomt en die schamele onderkomens ziet, vragen velen zich waarschijnlijk af of dit de toekomst was die ze zich hadden voorgesteld toen ze hun thuis in Eritrea achterlieten. Waarschijnlijk niet en daarom trekken ze verder. Naar Khartoem, naar Europa…….

blankhart-opvang-IMG_6503

 

 

Share Button

About the author

Susan Blankhart
Written by Susan Blankhart

Netherlands ambassador in Sudan, also accredited to Central African Republic, Chad and Eritrea.

I was appointed to Sudan in 2012. From 2008-2012 I was ambassador to Egypt and earlier to Costa Rica and Sri Lanka. Before 2002, I worked at the ministry of Foreign Affairs in The Hague, mainly in the fields of human rights, humanitarian aid, conflict prevention, good governance and on gender issues. Experience I use in my work here in the four countries I am accredited to now. Furthermore I am interested in developing economic opportunities and relations between our countries and bringing Sudanese and Dutch people together by finding common ground.

I was born and spent part of my childhood in Indonesia. I am married and we have three children living all over the world.