Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

No quantitative easing in Yemen

18 Nov 2014

Mohammed bin Humam is de gouverneur van de Centrale Bank van Jemen. Een paar weken geleden werd hem gevraagd premier te worden maar dat heeft hij geweigerd. Hij is oud en niet helemaal fit, vertelt hij me. In zijn grote kantoor praten we over de economie. Het is erg onrustig in Jemen. Een stam uit het noorden heeft in september de hoofdstad Sana’a overgenomen. President Hadi moet een nieuwe regering aanstellen maar de noordelijke Houthis stellen steeds nieuwe eisen. Overal in de stad zijn checkpoints. Ook voor het kantoor van Bin Human staan de strijders met Kalasjnikovs op wacht.

Door de politieke onrust gaat het niet goed met de economie. De mensen zijn straatarm en lijden honger. 40% van de beroepsbevolking is werkloos. Vooral meisjes maken hun school niet af en velen kunnen niet lezen en schrijven. Deze zomer maakte de oude regering een einde aan de subsidies op brandstoffen. Deze subsidies kostten de schatkist heel veel geld. De overheid kocht daarom steeds minder diesel en benzine in en er stonden lange rijen bij de tankstations. Saoedi-Arabië besloot Jemen te helpen. De Saoedi’s garandeerden olieleveranties voor twee maanden en schonken Jemen 439 miljoen USD. Iedereen met geld kon weer tanken maar voor een dubbele prijs.

De benzineprijsverhoging bleek bijzonder impopulair. Alle prijzen gingen daarna omhoog. Houthi-leider Abdelmalik riep op tot betogingen in de hoofdstad. Na de demonstraties werden kruispunten geblokkeerd. Bij ministeries werden tenten opgezet. De regering voerde de subsidies weer deels in maar de Houthis eisten toen het vertrek van de regering. Er braken gevechten uit. Na vier dagen geweld en ruim 200 doden werd op 21 september een nationaal vredesakkoord bereikt. De Houthis beloofden zich terug te trekken als er een nieuwe regering is, maar al snel bleek dit een loze belofte.

Jemen moet nu weer brandstof kopen op de internationale markt. Veel diesel wordt uit Rotterdam geleverd. Nederland is daarom de grootste handelspartner van Jemen. Jemen produceert zelf ruwe olie maar door sabotage van pijpleidingen komt minder geld in de schatkist. Belastinginkomsten zijn laag. Bin Human is somber en vertelt me dat het land inteert op zijn reserves. Dit jaar redt de overheid het nog maar 2015 ziet er slecht uit. Saoedi-Arabië wil niets van de sjiitische Houthis weten en is teleurgesteld in president Hadi’s beleid. Er komt geen nieuw Saoedisch geld. Veel Jemenitische gastarbeiders uit de Golfstaten moeten terugkeren en daardoor krijgt Jemen minder deviezen binnen.

Ik vraag Bin Human wat er moet gebeuren om de economie weer aan de gang te krijgen. “We need basic security”, zegt hij. Mensen zijn het vertrouwen kwijt. Bedrijven stellen investeringen uit. Banken lenen minder. Luxegoederen zoals auto’s worden nauwelijks verkocht. De overheid betaalt de salarissen maar schort overige betalingen op. Toelagen voor de armsten zijn gestopt. Ik kan niets doen, zegt de bankgouverneur. Meer geld in de economie pompen is zinloos. Quantitative easing kon in Amerika of Europa, zegt Bin Human, maar zal in Jemen alleen de prijzen opjagen.

De slechte economie en de grote armoede zijn een voedingsbodem voor radicale groepen en politieke onrust. Jemen zit in een spiraal naar beneden. Zonder veiligheid en politieke stabiliteit komt er geen herstel van de economie. Jemen leert me nog eens dat de economie nooit gedijd als er geen stabiel goed bestuur is. Dan is ook een ervaren bankgouverneur machteloos. De strijd voor deelbelangen van de politieke elites kan het hele land in de afgrond storten. Zij moeten de knop omdraaien en het gezamenlijke belang van Jemen en zijn bevolking weer voorop zetten. Zo simpel is het eigenlijk.

Share Button

About the author

Aldrik Gierveld
Written by Aldrik Gierveld

Dutch ambassador to Yemen

He started working with the Netherlands’ Ministry of Foreign Affairs in 1990. In the beginning of his career he worked amongst others with our Embassy in Boedapest and in The Hague on security and European integration issues.

Then

2001 - 2004 Head Economic Department Embassy in Rome

2004 - 2006 On secondment to the European Commission in Brussels, Department for Programming and coordination of Commission policies

2006 - 2010 Head of the Environment department, Permanent Representation to the EU, Brussels

2010 - 2014 Deputy director Multilateral Institutions Department, Ministry of Foreign Affairs