Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

Over regenboogvlaggen en vrijheid van kunst

6 Jun 2014

Is het de ironie van het lot? Juist op zaterdagochtend, 17 mei, breekt het koord van de vlaggenmast op de residentie. Terwijl ik op het punt sta de regenboogvlag in de top te hijsen.

Ik had de vlag in Nederland besteld om op 17 mei in Senegal de internationale dag tegen de homofobie te markeren.

Het wordt een race tegen de klok om de vlaggenmast te demonteren om er een nieuw koord op knopen. Het lukt nèt op tijd. Want op 17 mei hebben wij de Residentie opengesteld voor drie underground organisaties van homoseksuelen en lesbiennes.

Het is geen puur Nederlands evenement. Ook Amerikaanse, Belgische, Luxemburgse, Zuid-Afrikaanse, EU en VN-diplomaten zijn aanwezig.

Het debat
Wij bieden 50 homoseksuele mannen en vrouwen een discreet platform om onderling in debat te gaan. “Tegennatuurlijke handelingen tussen twee personen van dezelfde sekse” zijn namelijk strafbaar in Senegal.

Vele LGBT leiden in Senegal een dubbelleven. Ze zijn getrouwd, hebben kinderen. En niemand komt vrijwillig uit voor zijn of haar ware geaardheid.

Het debat is levendig. De sociale en publieke stigmatisering vinden de meeste aanwezigen nog zwaarder dan de strafrechtelijke criminalisering van homoseksualiteit. Een coming out leidt tot verstoting uit de familie en dikwijls ontslag, uit huis zetting en weigering van artsen om kwalen te behandelen. Homoseksualiteit is vies, en een groot taboe.

Volgens velen is de discriminatie de laatste 10 jaar stevig toegenomen in Senegal. Waarom? Er is groeiend verzet van conservatieve religieuze organisaties tegen de vermeende zondigheid van homoseksualiteit. Maar, en dat moeten wij ons beseffen, er speelt ook iets anders. De Westerse aandacht voor het LGBT-vraagstuk leidt tot een verscherpte tegenreactie in Afrika. Onze aandacht voor LGBT-rechten wordt hier door velen gelijkgesteld met “moreel-cultureel” imperialisme.
Het advies van onze gasten: help de LGBT-zaak, maar doe dat discreet. Geen publieke getuigenissenpolitiek. Want dat is contraproductief.

De wensboom
Na afloop van het debat hangen de deelnemers wenskaarten in de Baobab-boom in de tuin. Er zijn boodschappen van hoop. Maar ook aanklachten (“politie, wij willen niet meer worden verkracht”).

De ernst van het onderwerp wordt ons diezelfde dag duidelijk. Een kunstgalerie die een moedige expositie heeft over homoseksualiteit in Afrika wordt ’s nachts aangevallen door opstandige wijkgenoten die alle buitenverlichting slopen. In de media verschijnen waanzinnige artikelen over  “zondige vorm van vermeende kunst”.

De kunst is hier nog niet vrij. En de homoseksueel ook niet. Wij werken achter de schermen maar met de regenboogvlag fier in top.

Dit blog is eerder gepubliceerd op Mensenrechtenwereldwijd.

Share Button

About the author

Pieter Jan Kleiweg De Zwaan
Written by Pieter Jan Kleiweg De Zwaan

Dutch ambassador to Senegal

Pieter Jan was born on 25 June 1968 in New York. He is married and has three children.

Professional experience

Since 2012: Ambassador to Senegal, Cape Verde, Gambia, Guinea Bissau, Guinea Conakry and Mauritania

2008-2012: Head of External Affairs Division at the EU Department. Responsabilities included: trade policy, EU-aid (inter alia Development Fund), EU-enlargement, EU-sanctions.

2006-2008: Taskforce Uruzgan at the Security Policy Department. Responsible for coordination of the Netherlands military mission in Afghanistan (Defence, Developement, Diplomacy).

2003-2006: Councellor, Royal Netherlands Embassy in Paris (France). Responsabilities included: trade promotion, economic reporting, management.

1999-2003: The External Affairs Division at the EU Department (Deputy Head).

1996-1999: Royal Netherlands Embassy Paramaribo, Suriname (Second Secretary)

1995-1996: Asia Department (Policy Officer Vietnam)

1994-1995: Diplomatic training< p>