Ministerie van Buitenlandse Zaken

Dutch Diplo Talk

Uitspraak in de zaak Habré

25 Mar 2016

Eind mei valt het oordeel. Dan doen de Chambres Africaines Extraordinaires uitspraak in de zaak tegen de Tsjadische ex-dictator Hissène Habré. Dan hopen ook de meer dan 40.000 slachtoffers van misdaden tegen de menselijkheid eindelijk gerechtigheid te krijgen. En, dan zal blijken of de dappere strijd van mannen en vrouwen als Delphine Djiraibe en Jacqueline Moudeina, de advocate die negen maanden moest revalideren na een gerichte aanslag op haar leven, niet tevergeefs was. En dan kan Senegal claimen de strijd tegen straffeloosheid in Afrika een enorme boost te hebben gegeven.

Tsjadische ex-dictator Hissène Habré

Tsjadische ex-dictator Hissène Habré

Vlak na mijn aankomst in Dakar op maandag 7 september 2015 was ik getuige van de opening van de zaak in een broeierig hete rechtszaal in Dakar. De voormalig dictator had alles uit huis gehaald om dit begin van het einde te frustreren. En zelfs op het laatste moment nog verzet hij zich. Het lijkt wel een geënsceneerd begin van een klassieke tragedie: Habré, geheel in witte gewaden en witte tulband, donkere zonnebril. Onherkenbaar terwijl iedereen weet wie hier spartelend maar zwijgend wordt binnengedragen. Zijn bewakers, gitzwarte bullet-proof vesten, zwarte kousen over het hoofd, spierballen als havenwerkers. Vijf van hen houden hem aan zijn armen en benen vast en dwingen hem te blijven zitten op zijn stoel om te horen wat de aanklacht is. Medestanders van de dictator schreeuwen onverstaanbare protesten vanaf de tribune en worden door een zijdeur afgevoerd. Maar de rechters bewaren hun rust, laten zich niet van de wijs brengen en leggen de verdachte uit dat de zaak na alle vertragingstaktieken, nu echt gaat beginnen. Zo ziet het er dus uit, de strijd tegen straffeloosheid in Afrika.

Leidende rol

Senegal vervult een leidende rol in die strijd. Niet alleen is het de gastheer voor de Chambres Africaines Extraordinaires. Senegal ratificeerde ook als eerste land het Verdrag van Rome en de Senegalese minister van Justitie, Sidiki Kaba, zit op dit moment de Assemblee van de leden van het Internationaal Strafhof voor. Bij de opening van het nieuwe gebouw van het Hof op 19 april as. zal Kaba ongetwijfeld aanwezig zijn. Niemand heeft, met een mensenrechten track record van meer dan 30 jaar, betere credentials dan deze Senegalees voor die taak.

De leidende rol wordt Senegal niet door iedereen in dank afgenomen. Afrika telt verschillende leiders die zelf de hete adem van internationale gerechtigheid in hun nek voelen. Die vinden dat het Hof in Den Haag te selectief tegen Afrikanen ageert, daarbij gemakshalve vergetend dat het de Afrikaanse staten zelf waren die de zaken aanbrachten. In juni bespreekt de Afrikaanse Unie een Keniaans voorstel voor terugtrekking uit het Hof. Een voorstel dat helaas een kans van slagen heeft.

Gelukkig zijn er ook landen als Senegal die zich blijven inzetten voor de strijd tegen straffeloosheid, voor het versterken van internationale gerechtigheid en voor het dichten van het gat tussen het Hof en de Afrikaanse staten. Het is geen vanzelfsprekende zaak. Het is daarom goed dat Nederland met meer dan één miljoen euro het Habré-tribunaal steunt en voorlichting over wat er in de rechtszaal gebeurt. Het is goed dat Nederland zich voor en achter de schermen hiervoor blijft inzetten. Landen als Senegal verdienen onze steun. Zodat Habré eind mei zijn verdiende straf kan krijgen en we alles doen om nieuwe Habré’s te voorkomen.

Share Button

About the author

Theo Peters
Written by Theo Peters

Other recent posts by Theo Peters

    • Geen andere posts gevonden

All posts by